Adige Bayrağı Nasıl Oluştu?

3 ok ve 12 yıldızdan oluşan Adige Bayrağının Anlamı Nedir?

Adige Bayrağı Nasıl Oluştu?

3 ok ve 12 yıldızdan oluşan Adige Bayrağının Anlamı Nedir?

03 Aralık 2013 Salı 15:40
Adige Bayrağı Nasıl Oluştu?
Üç siyah ok eski ve vatana hizmetiyle temayüz etmiş üç asil aileyi(Zanko,Aytekyiko,Bolotoko) 12 yıldız ise Şapsığ, Natuhay, Abadzah, Abhaz, Ubıh, Bjeduğ, Kemurgoy, Hatukoy, Mahoş, Besni-Kabartay, Braki, Karaçay eyaletlerini temsil ediyordu. XIX.asır ortalarında bu bölgenin şehir ve kalelerinde dalgalanan ve 12 birleşmiş eyaletin birlik ve kardeşliğinin timsali olan ipek bayrak bu idi.

1830'lu yıllardan sonradır ki, Adıge Bayrağı'nın doğuşuna ait detaylı bilgilere erişebiliyoruz. İngiliz politikacılarından, o dönemde küçük bir devlet memuru olan David Urquhart; İngiltere Hükümeti'nin de yardım ve desteğiyle 1834 yılının Haziran ayında Kafkasya'ya gelir. Amacı Çerkesleri tanımak, gerekirse ve mümkün olduğu nispette Çerkeslerin Ruslara karşı sürdürdüğü özgürlük savaşımında onlara politik ve somut askeri yardımları sağlamada yardımcı olmaktır. 

12 kabile, 12 kişilik hükümet 

Adıgeler, Tsemez'de (Novorossisk) karaya çıkan, oradan da Anapa'ya giden Urquhart'ı büyük bir ilgi ve sevgi gösterisiyle karşılar. Anapa'da onuruna düzenlenen bir kurultayda -ki bu kurultay Aguy ovasında düzenlenmiştir- tüm Çerkeslere seslenerek, Ruslara karşı başarılı olmak için Çerkes birliğinin kurulmasını önerir. Urquhart bayrağın rengi, amblemi hakkında Çerkeslere bilgi aktardığını, sonradan yazdığı anılarında dile getirir. Bu arada o dönemde Adıgelerin lideri durumunda olan Zaniko Sefer Bey'in de onayı ile 12 kabileyi temsilen 12 kişilik geçici bir hükümet kurulur. 

Adıge milli bayrağının kabulü 

Urquhart'ın Kafkasya'dan ayrılmasından 3 yıl sonra 6 Mayıs 1837'de bu kez, yine İngiliz S.James Bell ve gözlemci Longworth'un hazır bulunduğu ünlü Adhanekum (Adakum, Atakum, Atakhum diye de geçer) kurultayda, ipekten yeşil renkli, siyah iki ok ve üzerinde 10 kabileyi temsil eden 10 adet sarı yıldızın yer aldığı Adıge Bayrağı dalgalanmaktadır. 

Havidko Mensur'un (Havdiko, Havudukue diye de geçer) liderliğinde ve bütün Adıge kabilelerinin temsil edildiği, bin delegenin katıldığı bu Adıge tarihinin büyük kurultayında bilinen ilk resmi bayrak kullanılmıştır. Bundan bir yıl sonra ise 1838 yılında, Batı Kafkasya'daki 12 kabile, 3 liderin başkanlığında birleşir ve yeşil yüzey üzerinde 3 siyah ok ve 12 yıldızlı tarihi Adıge Bayrağı'nı milli bayrak olarak kabul ederler. İşte bugün Adıge Cumhuriyeti'nin Maykop'taki Parlamento binasında dalgalanan bayrak budur. 

Renklerin, yıldızların ve okların anlamı 

Adıge Bayrağı'nda yer alan renkler, yıldızlar ve oklara gelince: İpek kumaşın yeşil rengi Kafkasya'nın dağ ve ovalarını; siyah 3 ok dönemin en yetenekli ve ünlü üç ailesini (Zaniko, Aytekçiko, Boleteko aileleri), siyah renk ise düşmana ölümü, sarı yıldızlar da bütün yaşamları açık havada, kır ve dağlarda geçen ve gökyüzündeki yıldızlara bakarak uyuyan kahramanların yer aldığı 12 bölgeyi temsil ediyordu. Bu 12 bölge; Natukhay(Nathkoç), Şapsuğ, Abedzah, Ubıh, Bjedugh, Temirgoy, Abhaz, Hatukay, Mahoş, Besleney, Brakiy, Karaçay, ve Kabardey'den oluşur. 

Bu 12 bölgeden Abedzah, Mahoş ve Bjedughlar Ruslarla barış antlaşması imzalamış olduklarından, Kabardey ve Abhazya da Rus işgalinde bulunduğundan, birliğe ancak o bölgelerden, diğer Adıge kabileleri arasına sığınanların temsilcileri ile birlik antlaşmasına katılmışlardır. Kabardey'in temsilcisi Besleniyko Aslan, Abhazya'nın ise Rustem Pe idiler. Her bölgenin genel kurulları sonucu seçilen delegeleri Zaniko Sefer'in yanında yer alıyor, bunlar arasından da askeri komutanlar, elçiler ve hakimler seçilerek işbaşına getiriliyorlardı. Zaniko Sefer hem genel başkan, hem de dışişleri ile diplomatik çalışmaları yürütüyordu. 

* Nart Dergisi'nin 4. sayısından aktaran marje.net . Ara başlıklar ve vurgular bianet'e aittir. 

Kaynakça 

* Kafkasya Dağlıları, Varşova, Rusça-Türkçe Dergi, A.C. Havjoko, "Adıge Kahramanları", 1933 

* Gn. İ.Berkuk, Tarihte Kafkasya, İstanbul, 1958 

* Jabağı Baj, Çerkesya'da Sosyal Yaşayış, Ankara, 1969 

* Dr. Vasfi Güsar, Yeni Kafkas Dergisi, İstanbul, 1957-62 

* Osman Çelik, İngiliz Belgelerinde Türkiye ve Kafkasya, Ankara, 1992 

* İzzet Aydemir, Göç, Ankara, 1968
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Anonim 3 yıl önce

Konu Adige Bayrağı ama haberin başlığına koyduğunuz Adige Bayrağı hatalıdır. Yay şeklinde dizilen yıldırlardan ilk (1.) ve son (9.) yıldız ayrı konumlanmayacak. Merkeze 18 derece eşit açık-yla konumlanacaktır. Okların ölçüleri de hatalıdır

Avatar
OLCAYTO 3 yıl önce

HEM ADİGE BAYRAĞI DİYORSUN..HEM DE KARAÇAYLARI DAHİL EDİYORSUN..KARAÇAYLAR TÜRKTÜR.

banner122

banner215

banner124

banner154

banner126